دستگاهی که به منظور اندازه گیری تابش گامای منعکس شده به وسیله ی یک رادیو نوکلئید به کار گرفته می شود گاما کانتر نام دارد .
دستگاه گاما کانتر نوعی از آنالیزر های ایمنی رادیو اکتیو هستند که ضمن آشکار سازی مقدار کمیت های هورمون ها، ویتامین ها، داروها و آنتی ژن های سرطان، آنزیم ها و گیرنده ها، ویروسها و آنتی بادی ها و سایر پروتئین ها را تعیین می کنند.
گاما کانتر ها اصول کاری مشابهی با یک آشکار ساز جرقه ای دارند و از کریستال هایی استفاده می کنند که نور را هنگامی که فوتون ها از اشعه های گاما با آن ها در تعامل می باشند، منعکس می کنند. یعنی این کریستال ها هنگامی که در تماس با اشعه ی گاما قرا می گیرند روشن شده یا جرقه می زنند. میزان دقت این کانتر وابسته به کریستال به کار گرفته شده می باشد. اگر میزان تشعشع کم باشد در نتیجه میزان تعامل آن با کریستال تابان کم باشد، فوتون های نوری ممکن است ثبت نشوند.
از سوی دیگر اگر تشعشع بی نهایت مقدار بالایی داشته باشد، احتمال این وجود دارد که آن قدر قوی باشد که مستقیما از بین کریستال بدون وجود تعامل کافی عبور کند تا نور هم چنین تولید شود.
در دستگاه گاماکانتر تعداد بسیاری از نمونه ها درون ویال های مهر و موم شده یا لوله های آزمایش قرار می گیرند و در راستای یک مسیر مارپیچی روی یک صفحه ی افقی جا به جا می شوند.
كاربردهاي گاما كانتر :
بيشترين كاربرد شمارنده ها در پزشكي هسته اي یا روش های راديو بيواسي، شامل بكار گيري تعداد محدودي راديو نوكلئوتيد ميباشند.
يد ۱۲۵ بیشترین کاربرد را دارد كه در ارزيابي تست هاي تيروئيدي و تعيين ميزان فيلتراسيون گلومرولي و نيز روشهاي Radioimmunoassay (RIA ) بكار ميرود.
حجم نمونه ها و استاندارد ها بايد مساوي باشند. درصورتي كه حجم نمونه بيشترباشندشمارش كاهش مي يابد. در حال حاضر از گاما کانتر ها بیشتر در آزمایشگاه های تحقیقاتی می باشد.
محدوديت دستگاه گاماكانتر :
بیشترین محدوديت اين دستگاه در شمارش نمونه هايي است كه فعاليت راديواكتيويته بالایی دارند زيرا در اين صورت شمارش بدست آمده صحيح نخواهد بود.
محدوديت ديگر خصوصاً در دستگاههاي جديد گاماکانتر عدم انعطاف در انتخاب پنجره هاي انرژي است براي مثال تست تغيير يافته شيلينگ از كبالت co57 استفاده ميكند كه دردستگاههاي جديد شمارش آن امكان پذير نمي باشد .
گاما کانتر