پلاریمتر یک ابزار علمی برای اندازه گیری زاویه ی چرخش ایجاد شده توسط نور عبوری از میان یک ماده ی فعال است. به عبارت دیگر مقداری که بواسطه آن نور چرخش پیدا می کند با نام زاویه ی چرخش شناخته می شود که با پلاریمتر قابل انداره گیری می باشد. در صورتی که جسم نور پلاریزه را در جهت عقربه ساعت بچرخاند ، راست گردان (Dextrorotatory) می گویند و چنانچه در جهت عکس عقربه ساعت بچرخاند ، آن را چپ گردان (Levorotatory) می گویند.
اجزای اصلی یک پلاریمتر :
۱-منبع نورانی تکرنگ (چشمه نور تکرنگ)
۲-منشور قطبنده نور(پلاریزور)
۳-منشور تجزیه کننده (آنالیزور نور)
۴-لوله آزمون
۵-تیغه نیم موج
۶-عدسی محدب
۷-رد یاب نوری
به علت اینکه که میزان چرخش نور با طول موج تغییر میکند در پولاریمتر از چشمه نور تکرنگ استفاده میشود. از اینرو معمولا از نور تکفام استفاده میشود. نمونه با چرخش نور ، شدت نور را افزایش میدهد و با چرخش آنالیزور میتوان دوباره نور را به حداقل رساند. مقدار زاویه چرخش آنالیزور مربوط به قدرت چرخش نمونه است. عدسی محدب به منظور بزرگ نشان دادن تصویر میباشد که بعد از آنالیزور قرار میگیرد.
ردیاب نوری موجود ممکن است چشم انسان باشد، اگرچه اخیرا پولاریمترهای فتوالکتریکی نیز ساخته شده است.
طرز کار پولاریمتر :
در پولاریمتر ، پولاریزور و آنالیزور هر دو از نوع منشور نیکول انتخاب میشوند و بین این دو لوله آزمون قرار میگیرد که مختص محلول مورد آزمایش است. استفاده از منشور نیکول برای ایجاد نور قطبیده و تعیین میزان چرخش نور است.